Cách đếm hình tam giác không bị sót cho học sinh lớp 2, lớp 3
Bài đếm hình tam giác xuất hiện từ lớp 2 và gần như năm nào cũng có trong đề thi Toán tư duy. Bài không khó về kiến thức, nhưng con rất dễ đếm thiếu một hai hình, hoặc đếm một hình hai lần. Cách khắc phục là đếm có thứ tự, đừng nhìn đâu đếm đó.
Cách đếm theo nhóm
Ý chính là chia các tam giác thành từng nhóm theo kích thước. Đầu tiên đếm các tam giác nhỏ nhất, tức là những hình không bị đường nào cắt qua. Sau đó đếm các tam giác ghép từ hai hình nhỏ, rồi từ ba hình nhỏ, cứ thế cho tới hình lớn nhất. Cộng các nhóm lại là ra đáp số.
Cách này chậm hơn một chút ở lần đầu, nhưng gần như không sót. Con nên ghi số của mỗi nhóm ra nháp, ví dụ "nhỏ: 3, ghép đôi: 2, ghép ba: 1", để lúc kiểm tra lại dễ nhìn.
Thử với hình 1
Ở hình 1, từ đỉnh A có bốn đoạn thẳng kẻ xuống bốn điểm B, C, D, E trên đáy. Đếm theo nhóm:
Tam giác nhỏ nhất có 3 hình là ABC, ACD, ADE. Ghép hai hình kề nhau được 2 hình là ABD, ACE. Ghép cả ba được 1 hình là ABE. Tổng cộng 3 + 2 + 1 = 6 hình tam giác.
Một mẹo cho hình dạng "cái quạt"
Với hình như hình 1, mỗi tam giác được tạo bởi đỉnh A và hai điểm bất kỳ trên đáy. Vậy chỉ cần đếm xem chọn được bao nhiêu cặp điểm. Với 4 điểm B, C, D, E, các cặp là BC, BD, BE, CD, CE, DE, đúng 6 cặp, khớp với cách đếm ở trên.
Nếu đáy có 5 điểm thì số tam giác là 4 + 3 + 2 + 1 = 10. Có 6 điểm thì là 5 + 4 + 3 + 2 + 1 = 15. Con chỉ cần nhớ: cộng dồn từ 1 tới số khoảng trên đáy.
Khi có thêm một đường cắt ngang
Ở hình 2, ngoài đáy BE còn một đoạn thẳng cắt ngang cả bốn đường. Đoạn cắt ngang này cùng với đỉnh A tạo thêm một "cái quạt" nhỏ hơn ở phía trên, cũng có 6 tam giác. Đáy BE vẫn tạo 6 tam giác như cũ. Hình 2 có 6 + 6 = 12 hình tam giác.
Đây là chỗ nhiều con đếm thiếu, vì các tam giác nhỏ ở trên bị lẫn vào các tam giác lớn. Nhìn hình theo từng đường ngang như vậy sẽ dễ hơn nhiều.
Bài để con tự làm
Từ một đỉnh, người ta kẻ xuống đáy tạo thành 5 điểm trên đáy, và có thêm hai đoạn thẳng cắt ngang tất cả các đường kẻ đó. Hình có bao nhiêu tam giác?
Xem lời giải
Mỗi đường ngang, kể cả đáy, cùng với đỉnh tạo ra 4 + 3 + 2 + 1 = 10 tam giác. Có ba đường ngang (đáy và hai đoạn cắt ngang), nên có 3 × 10 = 30 tam giác.
Math4Mind có các dạng bài đếm hình với hình vẽ đổi mới mỗi lần làm, kèm lời giải chỉ rõ từng nhóm hình. Con luyện vài lượt là quen cách đếm.
Luyện các dạng bài hình